Αφεστώτα ώτα

Αφεστώτα ώτα (Protruding ear): Από τη διάγνωση στη θεραπεία

Χωρίς αμφιβολία, το μωρό σας είναι το πιο όμορφο και πολύτιμο πράγμα που έχετε. Αν και κάθε μέρος του μωρού σας είναι τέλειο, ίσως έχετε παρατηρήσει ότι τα αυτιά του μπορεί να φαίνονται λίγο ασυνήθιστα. Για παράδειγμα, μπορεί να προεξέχουν ελαφρώς, κάτι που ονομάζεται αφεστώτα ώτα (τα γνωστά «πεταχτά αυτιά»). Σε αυτό το κείμενο θα εξετάσουμε τι σημαίνει αυτή η δυσμορφία, ποιες είναι οι αιτίες της και πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί έγκαιρα με τη χρήση του συστήματος EarWell.

Τι είναι τα αφεστώτα ώτα;

Στα νεογέννητα, τα αφεστώτα ώτα μπορεί αρχικά να φαίνονται «χαριτωμένα» και το συνολικό σχήμα του αυτιού μπορεί να φαίνεται φυσιολογικό. Αυτό πολλές φορές οδηγεί σε παράβλεψη της δυσμοφρφίας και, ως εκ τούτου, να μην διαγιγνώσκεται και να μην αντιμετωπίζεται έγκαιρα. Δεδομένου ότι τα αυτιά με αυτή την δυσμορφία φαίνονται αρχικά αισθητικά εντάξει, οι γονείς και ορισμένοι γιατροί μπορεί να μην αναγνωρίσουν αμέσως ότι πρόκειται για συγγενή δυσμορφία που απαιτεί έγκαιρη αντιμετώπιση. Ακόμα κι αν το αυτί φαίνεται φυσιολογικό σε γενικές γραμμές, μπορεί να υπάρχει μικρή απόκλιση στην προβολή (απόσταση πτερυγίου από το κεφάλι), η οποία είναι καθοριστική για τη διάγνωση.

Ο χρόνος παίζει σημαντικό ρόλο εδώ, καθώς το σύστημα EarWell μπορεί να διορθώσει τα αφεστώτα ώτα αποτελεσματικά, αν αρχίσει να χρησιμοποιείται μέσα στις πρώτες 3 εβδομάδες από τη γέννηση, ενώ η μέγιστη ηλικία του παιδιού κατά την έναρξη της θεραπείας δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 6 εβδομάδες. Εάν η θεραπεία δεν ξεκινήσει εγκαίρως, η μόνη δυνατότητα διόρθωσης συχνά είναι η χειρουργική επέμβαση σε προσχολική ή σχολική ηλικία.

Πώς αναγνωρίζονται τα αφεστώτα ώτα σε ένα νεογέννητο;

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, μπορεί να μην είναι εμφανές με την πρώτη ματιά ότι το παιδί έχει αφεστώτα ώτα. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι η δυσμορφία τείνει να επιδεινώνεται με την ηλικία και μια ελαφρά απόκλιση μετά τη γέννηση πιθανότατα θα οδηγήσει σε πολύ πιο έντονη δυσμορφία στην ενήλικη ζωή.

Σύμφωνα με μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε περισσότερα από 100 νεογέννητα που υποβλήθηκαν σε θεραπεία με το σύστημα EarWell, διαπιστώσαμε τα εξής:

• Κανονική προβολή:

Μετράται από το κέντρο της έλικας (βλ. φωτογραφία της φυσιολογικής ανατομίας του αυτιού παραπάνω) έως τη μαστοειδή απόφυση (οστέινη προεξοχή πίσω από το αυτί) και σε φυσιολογικά αυτιά η απόσταση αυτή είναι μικρότερη από 7 mm.

• Οριακή προβολή:

Τιμές μεταξύ 7–8 mm θεωρούνται οριακές και μπορούμε να σκεφτούμε την προληπτική θεραπεία με το σύστημα EarWell.

• Αυξημένη προβολή:

Εάν η απόσταση είναι μεγαλύτερη από 9 mm, πρόκειται για σημαντική απόκλιση που αποδεικνύει την παρουσία δυσμορφίας και αποτελεί σαφή ένδειξη για θεραπεία με το σύστημα EarWell.

Για να προσδιοριστούν αυτές οι μικρές διαφορές, απαιτείται προσεκτικός και διεξοδικός έλεγχος – είτε στο σπίτι είτε στον παιδίατρο, ώστε να είναι δυνατή η έγκαιρη έναρξη της θεραπείας.

Τι προκαλεί τα αφεστώτα ώτα;

• Κληρονομικότητα:

Μερικές φορές τα αφεστώτα ώτα είναι κληρονομικά, όπως τα γαλανά μάτια ή τα σγουρά μαλλιά. Εάν ο γονέας του παιδιού έχει αφεστώτα ώτα ή έχετε συγγενείς με αυτό το ελάττωμα, αυτό μπορεί να είναι η αιτία των αφεστώτων ωτών του παιδιού σας.

• Θέση στη μήτρα

Η δυσμορφία μπορεί να προκληθεί από την πίεση που ασκείται στο πτερύγιο του αυτιού στη μήτρα, εάν το παιδί παρέμεινε για πολύ καιρό σε συγκεκριμένη θέση.

• Ανεπαρκώς ανεπτυγμένη ανθέλικα:

Εάν η χόνδρινη πτυχή στο εσωτερικό του πτερυγίου (ανθέλικα), η οποία προσδίδει στο αυτί τη φυσική του καμπύλη, είναι ανεπαρκώς ανεπτυγμένη ή απουσιάζει, το αυτί μπορεί να προεξέχει περισσότερο από το φυσιολογικό.

• Υπερτροφία χόνδρου στην περιοχή της κόγχης:

Εάν το κοίλο τμήμα του αυτιού στην είσοδο του ακουστικού πόρου (κόγχη) έχει υπερτροφικό χόνδρο, αυτό μπορεί να πιέζει το πτερύγιο προς τα έξω και να προκαλεί δυσμορφία των αφεστώτων ώτων.

• Μεγάλη γωνία μεταξύ του πτερυγίου και της κεφαλής:

Εάν η γωνία μεταξύ του αυτιού και της κεφαλής του παιδιού σας είναι μεγαλύτερη από 15-30 μοίρες, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι έχει αφεστώτα ώτα.

Ωστόσο, η αιτία δεν είναι τόσο σημαντική όσο η θεραπεία, η οποία είναι πολύ απλή: Πηγαίνετε το νεογέννητο μωρό σας σε έναν από τους γιατρούς μας (επικοινωνήστε μαζί μας και θα σας κατευθύνουμε) κατά τις πρώτες εβδομάδες μετά τη γέννησή του. Υπάρχει 95% πιθανότητα το EarWell να διορθώσει γρήγορα, ανώδυνα και χωρίς επέμβαση τα αφετώτα ώτα του παιδιού σας.

Η σημασία της έγκαιρης θεραπείας για τα αφεστώτα ώτα

Τα παιδιά, όπως και οι ενήλικες, θέλουν να αρέσουν στην παρέα τους και να τα αποδέχονται οι συνομήλικοί τους. Ένα παιδί με εμφανές σωματικό ελάττωμα, ακόμα και αν είναι ασήμαντο από ιατρική άποψη, όπως η δυσμορφία των αυτιών, είναι πιο πιθανό να γίνει στόχος χλευασμού και εκφοβισμού, επειδή το σχήμα των αυτιών του διαφέρει από αυτό των άλλων παιδιών. Δυστυχώς, τέτοιες καταστάσεις μπορούν να προκαλέσουν μόνιμες ψυχολογικές συνέπειες στο παιδί.

Οι φυσικές διαφορές υπερβαίνουν την αντοχή σε προσβλητικά σχόλια ή βλέμματα. Η αυτοεκτίμηση ενός παιδιού είναι ευαίσθητη και, λόγω της νεαρής ηλικίας και της έλλειψης εμπειρίας, δεν μπορεί να διαχειριστεί αρνητικά σχόλια για την εμφάνισή του. Τα παιδιά μας συχνά περνούν περισσότερο χρόνο με τους συμμαθητές τους παρά με την οικογένειά τους, και γι’ αυτό εκτίθενται στις απόψεις παιδιών και ενηλίκων που μπορεί να μην κατανοούν ή να μην αποδέχονται την εμφάνισή τους. Μελέτες δείχνουν ότι μετά την ηλικία των επτά ετών, η συχνότητα και η τακτικότητα των χλευασμών αυξάνεται σημαντικά. Αν και αυτά τα σχόλια με την πρώτη ματιά μπορεί να μην φαίνονται επιβλαβή, σταδιακά μπορούν να βλάψουν την αυτοπεποίθηση του παιδιού σας.

Γιατί λοιπόν να μην σκεφτείτε τη θεραπεία με το σύστημα EarWell – μια ανώδυνη, μη επεμβατική και έγκαιρη λύση για την δυσμορφία των αφεστώτων ώτων, όταν το πρόβλημα μπορεί να επιλυθεί πολύ πριν το παιδί σας γίνει στόχος των συνομηλίκων του;

Aφεστώτα ώτα – Συχνές ερωτήσεις

1. Μπορεί το σχήμα των αυτιών να διορθωθεί από μόνο του;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, όχι. Αν το σχήμα δεν διορθωθεί κατά τη διάρκεια της πρώτης εβδομάδας της ζωής, είναι πολύ πιθανό ότι χωρίς θεραπεία δεν θα διορθωθεί από μόνο του και, αντίθετα, με την πάροδο του χρόνου θα γίνει πιο εμφανές.

2. Πότε είναι η καλύτερη στιγμή να ξεκινήσει η θεραπεία με το EarWell;

Το καλύτερο είναι να ξεκινήσει η θεραπεία μέσα στις 2-3 πρώτες εβδομάδες της ζωής, όταν ο χόνδρος είναι πιο μαλακός και τα αποτελέσματα πιο επιτυχημένα. Αργότερα, η αποτελεσματικότητα μειώνεται σταδιακά.

3. Πονάει το παιδί όταν φοράει το σύστημα EarWell;

Όχι, η θεραπεία είναι εντελώς ανώδυνη. Ο χόνδρος του αυτιού είναι πολύ εύπλαστος τις πρώτες εβδομάδες και τα παιδιά ανέχονται καλά το σύστημα

4. Πόσο διαρκεί η θεραπεία και πόσο αποτελεσματική είναι;

Η θεραπεία διαρκεί συνήθως 4–6 εβδομάδες. Εάν ξεκινήσει εγκαίρως, η επιτυχία της ξεπερνά το 90%.

5. Τι γίνεται αν δεν προλάβουμε την θεραπεία;

Εάν η θεραπεία δεν ξεκινήσει εγκαίρως, η μόνη λύση είναι η χειρουργική επέμβαση (ωτοπλαστική), η οποία πραγματοποιείται σε προσχολική ή σχολική ηλικία.

Ψάχνετε για λύση;

Αν υποψιάζεστε ότι το παιδί σας έχει αφεστώτα ώτα, το πρώτο βήμα είναι να επικοινωνήσετε μαζί μας και θα σας φέρουμε σε επαφή με γιατρό ενός από τα κέντρα EarWell.

Η θεραπεία με το σύστημα EarWell για την δυσμορφία του έξω ωτός του παιδιού σας – είτε πρόκειται για αφεστώτα ώτα είτε για άλλη δυσμορφία – θα προσφέρει στο παιδί σας μια αίσθηση κανονικότητας και θα ενισχύσει την αυτοπεποίθησή του.

Βιβλιογραφία

• Byrd, H. S.; Langevin, C. J.; Ghidoni, L. A. Ear Molding in Newborn Infants with Auricular Deformities. Plastic and Reconstructive Surgery, 2010, 126(4): 1191-1200.
• Feijen, M. M.W.; van Cruchten, C.; Lazaâr, S.; et al. The non-operative correction of ear anomalies in infants using the EarWell infant corrective system in the Netherlands. Journal of Plastic, Reconstructive & Aesthetic Surgery, 2024, 93: 9-17.
• Daniali, L. N.; Rezzadeh, K.; Shell, C.; et al. Classification of Newborn Ear Malformations and their Treatment with the EarWell Infant Ear Correction System. Plastic and Reconstructive Surgery, 2017, 139(3): 681-691.

Το κείμενο έχει επιμεληθεί ο:

Πέτρος Χριστοδούλου – Πλαστικός χειρουργός, υπεύθυνος για το σύστημα EarWell στην Τσεχική Δημοκρατία